Ryczałt 17% dla podmiotów powiązanych - czy obowiązuje od 2026?

Co chwilę wraca to samo pytanie: czy od 2026 roku faktury dla podmiotów powiązanych (na przykład dla własnej spółki z o.o.) trzeba opodatkować ryczałtem 17% zamiast 12%? Sporo artykułów w sieci pisze o tym jak o pewniku.

Krótka odpowiedź: w 2026 roku nic się nie zmienia, a sama propozycja jest węższa, niż sugerują nagłówki. Stawka 17% dla podmiotów powiązanych i podniesienie 8,5% do 15% powyżej 100 tys. zł to projekt Ministerstwa Finansów (UD116), którego nie uchwalono i nie ma w Dzienniku Ustaw. W 2026 roku programista na ryczałcie nadal płaci 12% od usług związanych z oprogramowaniem (PKWiU 62.01), także gdy fakturuje własną spółkę. A w najnowszej wersji projektu 17% dotyczy najmu i licencji praw, nie zwykłych usług programistycznych (szczegóły niżej).

Skąd wzięła się informacja o 17%?

We wrześniu 2025 roku Ministerstwo Finansów przygotowało projekt nowelizacji ustaw o podatkach dochodowych (PIT i CIT) oraz kilku innych ustaw. W wykazie prac legislacyjnych rządu dostał numer UD116. Część zmian dotyczyła ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym.

Pierwsza wersja projektu była szeroka: doradcy opisywali ją jako 17% od "świadczeń na rzecz podmiotów powiązanych", czyli w praktyce od każdej usługi fakturowanej powiązanej firmie. Stąd nagłówki w stylu "17% od 2026" i obawy programistów fakturujących własną spółkę. Te teksty powstały jesienią 2025 roku i w większości nie zostały później poprawione, a w toku prac zakres przepisu mocno się zmienił.

Co dokładnie zakłada najnowsza wersja projektu?

W wersji projektu z marca 2026 roku zakres 17% został zawężony. Dla ryczałtowców projekt przewiduje dwie zmiany:

1. 17% dla najmu i licencji praw na rzecz podmiotu powiązanego. Chodzi o przychody z umowy najmu, dzierżawy lub umowy o podobnym charakterze dotyczącej własności intelektualnej i podobnych produktów (z wyłączeniem prac chronionych prawem autorskim), zawartej z podmiotem powiązanym. Powiązanie liczy się m.in. od 5% udziałów lub praw, wzorem definicji z art. 23m ustawy o PIT. To celowane uderzenie w struktury, w których majątek lub prawa są wynajmowane albo licencjonowane powiązanej spółce, a nie generalna stawka od wszystkich usług.

2. Podwyższenie do 15% stawki od nadwyżki ponad 100 000 zł dla części przychodów dziś objętych stawką 8,5% (m.in. najem prywatny i niektóre usługi).

Zwykłe usługi programistyczne (PKWiU 62.01) świadczone powiązanej spółce w tym katalogu się nie znalazły.

Czy stawka 17% obowiązuje w 2026 roku?

Nie w 2026 roku. Stan na 27 października 2026 (dane z procesu legislacyjnego druku nr 3147):

• Sejm 22 października 2026 r. uchwalił rządową nowelizację ustaw o PIT, CIT i ryczałcie (druk nr 3147). To jeszcze nie obowiązujące prawo: ustawa przechodzi dalsze etapy (Senat, prezydent) i według jej tekstu miałaby wejść w życie 1 stycznia 2027 r.
• Nie ma jej jeszcze w Dzienniku Ustaw.
• W tekście uchwalonym przez Sejm ryczałt zmienia się w dwóch miejscach: limit przychodów, od którego zależy prawo do ryczałtu, spada z 2 mln do 250 tys. euro (przy kursie NBP z 1 października 2026 r., 4,3770 zł, to 1 094 250 zł), a od nadwyżki przychodów ponad 300 tys. euro stosuje się 17%. Według uzasadnienia projektu w 2027 r. z ryczałtu skorzysta podatnik, którego przychody z 2026 r. nie przekroczyły 250 tys. euro.
• To inna stawka 17% niż ta z projektu UD116 dla podmiotów powiązanych. W tekście uchwalonym przez Sejm nie ma ani 17% dla podmiotów powiązanych, ani 15% od nadwyżki ponad 100 tys. zł.
• Pierwotny termin 1 stycznia 2026 roku odpadł. Ustawy nie uchwalono do końca listopada 2025 roku, a zasada pewności prawa (art. 2 Konstytucji RP, potwierdzona orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego) nie pozwala wprowadzać niekorzystnych zmian w podatkach rocznych w trakcie roku.

Eksperci podatkowi (m.in. EY, TPA, CASP SGH) zgodnie wskazują, że niekorzystne zmiany z UD116 mogą wejść w życie najwcześniej od 1 stycznia 2027 roku, i to tylko jeśli ustawa zostanie faktycznie przyjęta. Dotyczy to projektu UD116, który - w odróżnieniu od druku 3147 - nie został uchwalony i nie obowiązuje.

Co to oznacza dla programisty fakturującego własną spółkę?

To scenariusz, którego najbardziej obawiają się czytelnicy: programista prowadzi JDG na ryczałcie i wystawia faktury własnej spółce z o.o., w której ma udziały.

Dobra wiadomość jest podwójna:

• W 2026 roku rozliczasz się bez zmian - 12% od usług PKWiU 62.01, niezależnie od odbiorcy.
• Nawet jeśli projekt UD116 wejdzie w życie (najwcześniej w 2027 roku), w jego najnowszej wersji 17% dotyczy najmu i licencji praw, a nie zwykłych usług programistycznych. Fakturując spółce typowe prace związane z oprogramowaniem, dalej stosujesz 12%.

Stawka 17% mogłaby pojawić się dopiero wtedy, gdybyś zamiast świadczyć usługi zawarł ze spółką umowę najmu, dzierżawy lub licencji praw (własności intelektualnej i podobnych produktów). Wtedy, i tylko po wejściu zmian w życie, taki przychód byłby objęty stawką 17%.

Jeśli chcesz policzyć swój realny podatek przy stawce 12%, skorzystaj z kalkulatora ryczałtu. Uwzględnia składkę zdrowotną i odliczenie 50% składki od przychodu.

Drugi element projektu: 15% powyżej 100 tys. zł (to dotyczy IT na 8,5%)

Ta zmiana dotyka programistów częściej niż 17% dla podmiotów powiązanych. Projekt zakłada, że przychody dziś opodatkowane stawką 8,5% byłyby objęte stawką 15% od nadwyżki ponad 100 000 zł - ale tylko u podatnika, który nie zatrudnia co najmniej jednego pracownika na pełny etat. Osobno projekt podnosi stawkę powyżej 100 tys. zł dla najmu na rzecz podmiotów powiązanych.

Dlaczego to ważne dla IT: nie każda usługa informatyczna ma 12%. Stawkę 8,5% stosują osoby, których usług fiskus nie uznaje za "związane z oprogramowaniem" - na przykład pomoc techniczna i helpdesk sprzętowy (PKWiU 62.02.30.0), szkolenia niezwiązane z konkretnym oprogramowaniem czy część doradztwa. Jeśli rozliczasz się na 8,5%, ta zmiana dotyczy Cię wprost.

Dziś, w 2026 roku, stawka 8,5% jest płaska - płacisz 8,5% od całego przychodu, niezależnie od progu 100 tys. zł (próg 8,5%/12,5% dotyczy obecnie tylko najmu, nie usług). Przykład dla przychodu 200 000 zł rocznie:

Tak jak 17% dla podmiotów powiązanych, ten element pochodzi z projektu UD116 i dziś nie obowiązuje. Uchwalona przez Sejm 22.10.2026 ustawa (druk 3147) tego elementu nie zawiera. Zatrudnienie co najmniej jednego pracownika na pełny etat wyłączałoby wyższą stawkę.

Co robić teraz?

1. Rozliczaj się jak dotychczas. W 2026 roku dla usług programistycznych (PKWiU 62.01) obowiązuje 12%, niezależnie od odbiorcy faktury.
2. Nie podejmuj pochopnych decyzji o zmianie formy opodatkowania ani struktury firmy na podstawie projektu, którego nie ma w ustawie - zwłaszcza że w obecnej wersji 17% nie dotyczy zwykłych usług programistycznych. Formę opodatkowania zmieniasz i tak tylko od nowego roku (oświadczenie do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu pierwszego przychodu w roku, zwykle do 20 lutego — art. 9 ust. 1 u.z.p.d.), więc na reakcję będzie czas.
3. Śledź dalsze etapy uchwalonej ustawy i projektu UD116 osobno. Sejm uchwalił 22.10.2026 zmiany w ryczałcie (druk 3147, limit 250 tys. euro i 17% powyżej 300 tys. euro), które mają obowiązywać od 2027 roku, o ile ustawa przejdzie dalsze etapy. Projekt UD116 (17% dla podmiotów powiązanych, 8,5%/15% dla usług bez pracownika) nie jest częścią tej ustawy i pozostaje projektem. Aktualizujemy artykuł i kalkulatory na bieżąco. Datę ostatniej aktualizacji znajdziesz u góry strony.
4. Porównaj formy opodatkowania. Jeśli nie masz pewności, czy ryczałt to dla Ciebie najlepszy wybór, zajrzyj do artykułu Ryczałt vs podatek liniowy 2026 i do przewodnika Ryczałt 12% dla programisty.

Najczęstsze pytania (FAQ)

Czy w 2026 roku obowiązuje stawka 17% ryczałtu dla podmiotów powiązanych?

Nie. W 2026 roku taka stawka nie obowiązuje. To rozwiązanie z projektu Ministerstwa Finansów (UD116), którego nie uchwalono ani nie opublikowano w Dzienniku Ustaw. Programista na ryczałcie świadczący usługi związane z oprogramowaniem (PKWiU 62.01) płaci w 2026 roku 12%, niezależnie od tego, czy fakturuje podmiot powiązany, czy niezależnego klienta.

Fakturuję własną spółkę z o.o. - czy zapłacę 17% zamiast 12%?

W 2026 roku nie. Co więcej, najnowsza wersja projektu UD116 (marzec 2026) zawęża 17% do umów najmu, dzierżawy i licencji praw (własności intelektualnej) zawieranych z podmiotem powiązanym, z wyłączeniem prac chronionych prawem autorskim. Zwykłe usługi programistyczne (PKWiU 62.01) świadczone własnej spółce nie wpadają w tę stawkę i pozostają przy 12%. Stawka 17% mogłaby dotyczyć dopiero sytuacji, w której zamiast usług licencjonujesz lub wynajmujesz spółce prawa.

Kiedy zmiany w ryczałcie mogą wejść w życie?

Pierwotnie projekt zakładał wejście w życie 1 stycznia 2026 roku, ale ten termin odpadł, bo ustawy nie uchwalono przed końcem listopada 2025 roku, a niekorzystnych zmian w podatkach rocznych nie wprowadza się w trakcie roku. Obecnie omawiany horyzont to 1 stycznia 2027 roku, ale to wciąż projekt, a nie ustawa, która już obowiązuje.

Co to jest podmiot powiązany przy ryczałcie?

W projekcie UD116 powiązanie definiuje się m.in. przez posiadanie co najmniej 5% udziałów lub praw w danym podmiocie, wzorem definicji z art. 23m ustawy o PIT. W praktyce chodzi o programistę, który jest wspólnikiem lub członkiem zarządu spółki z o.o. i jednocześnie wystawia jej faktury z własnej JDG.

Mam ryczałt 8,5% w usługach IT - czy zmiany z UD116 mnie dotyczą?

Tak, bardziej niż stawka 17%. Projekt UD116 zakłada 15% od nadwyżki przychodów ponad 100 000 zł dla usług dziś opodatkowanych stawką 8,5%, jeśli nie zatrudniasz co najmniej jednego pracownika na pełny etat. Rozwiązanie jest projektowane na 2027 rok i dziś nie obowiązuje - w 2026 roku płacisz 8,5% od całego przychodu, bez progu 100 tys. zł. Zatrudnienie pracownika na etat wyłączałoby wyższą stawkę.

---

Aktualizacja: 27.10.2026 (druk 3147 uchwalony przez Sejm 22.10.2026, nieopublikowany w Dzienniku Ustaw). Wcześniejszy stan prawny: czerwiec 2026, na podstawie wersji projektu UD116 dostępnej w Rządowym Centrum Legislacji. Artykuł ma charakter informacyjny i nie jest poradą podatkową. Zakres projektu może się jeszcze zmienić; po ewentualnym uchwaleniu ustawy zaktualizujemy treść.