Ryczałt 17% dla podmiotów powiązanych - czy obowiązuje od 2026?

Co chwilę wraca to samo pytanie: czy od 2026 roku faktury dla podmiotów powiązanych (na przykład dla własnej spółki z o.o.) trzeba opodatkować ryczałtem 17% zamiast 12%? Sporo artykułów w sieci pisze o tym jak o pewniku.

Krótka odpowiedź: w 2026 roku nic się nie zmienia, a sama propozycja jest węższa, niż sugerują nagłówki. Stawka 17% dla podmiotów powiązanych i podniesienie 8,5% do 15% powyżej 100 tys. zł to projekt Ministerstwa Finansów (UD116), którego nie uchwalono i nie ma w Dzienniku Ustaw. W 2026 roku programista na ryczałcie nadal płaci 12% od usług związanych z oprogramowaniem (PKWiU 62.01), także gdy fakturuje własną spółkę. A w najnowszej wersji projektu 17% dotyczy najmu i licencji praw, nie zwykłych usług programistycznych (szczegóły niżej).

Skąd wzięła się informacja o 17%?

We wrześniu 2025 roku Ministerstwo Finansów przygotowało projekt nowelizacji ustaw o podatkach dochodowych (PIT i CIT) oraz kilku innych ustaw. W wykazie prac legislacyjnych rządu dostał numer UD116. Część zmian dotyczyła ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym.

Pierwsza wersja projektu była szeroka: doradcy opisywali ją jako 17% od "świadczeń na rzecz podmiotów powiązanych", czyli w praktyce od każdej usługi fakturowanej powiązanej firmie. Stąd nagłówki w stylu "17% od 2026" i obawy programistów fakturujących własną spółkę. Te teksty powstały jesienią 2025 roku i w większości nie zostały później poprawione, a w toku prac zakres przepisu mocno się zmienił.

Co dokładnie zakłada najnowsza wersja projektu?

W wersji projektu z marca 2026 roku zakres 17% został zawężony. Dla ryczałtowców projekt przewiduje dwie zmiany:

1. 17% dla najmu i licencji praw na rzecz podmiotu powiązanego. Chodzi o przychody z umowy najmu, dzierżawy lub umowy o podobnym charakterze dotyczącej własności intelektualnej i podobnych produktów (z wyłączeniem prac chronionych prawem autorskim), zawartej z podmiotem powiązanym. Powiązanie liczy się m.in. od 5% udziałów lub praw, wzorem definicji z art. 23m ustawy o PIT. To celowane uderzenie w struktury, w których majątek lub prawa są wynajmowane albo licencjonowane powiązanej spółce, a nie generalna stawka od wszystkich usług.

2. Podwyższenie do 15% stawki od nadwyżki ponad 100 000 zł dla części przychodów dziś objętych stawką 8,5% (m.in. najem prywatny i niektóre usługi).

Zwykłe usługi programistyczne (PKWiU 62.01) świadczone powiązanej spółce w tym katalogu się nie znalazły.

Czy stawka 17% obowiązuje w 2026 roku?

Nie. Stan na czerwiec 2026:

• Sejm nie uchwalił nowelizacji, a Prezydent jej nie podpisał.
• Nie ma jej w Dzienniku Ustaw.
• Projekt nie trafił nawet do Sejmu (nie ma numeru druku) i pozostaje na etapie rządowym, w opiniowaniu w Rządowym Centrum Legislacji.
• Pierwotny termin 1 stycznia 2026 roku odpadł. Ustawy nie uchwalono do końca listopada 2025 roku, a zasada pewności prawa (art. 2 Konstytucji RP, potwierdzona orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego) nie pozwala wprowadzać niekorzystnych zmian w podatkach rocznych w trakcie roku.

Eksperci podatkowi (m.in. EY, TPA, CASP SGH) zgodnie wskazują, że niekorzystne zmiany z UD116 mogą wejść w życie najwcześniej od 1 stycznia 2027 roku, i to tylko jeśli ustawa zostanie faktycznie przyjęta. Na razie to wciąż projekt, a nie ustawa, która już obowiązuje.

Co to oznacza dla programisty fakturującego własną spółkę?

To scenariusz, którego najbardziej obawiają się czytelnicy: programista prowadzi JDG na ryczałcie i wystawia faktury własnej spółce z o.o., w której ma udziały.

Dobra wiadomość jest podwójna:

• W 2026 roku rozliczasz się bez zmian - 12% od usług PKWiU 62.01, niezależnie od odbiorcy.
• Nawet jeśli projekt UD116 wejdzie w życie (najwcześniej w 2027 roku), w jego najnowszej wersji 17% dotyczy najmu i licencji praw, a nie zwykłych usług programistycznych. Fakturując spółce typowe prace związane z oprogramowaniem, dalej stosujesz 12%.

Stawka 17% mogłaby pojawić się dopiero wtedy, gdybyś zamiast świadczyć usługi zawarł ze spółką umowę najmu, dzierżawy lub licencji praw (własności intelektualnej i podobnych produktów). Wtedy, i tylko po wejściu zmian w życie, taki przychód byłby objęty stawką 17%.

Jeśli chcesz policzyć swój realny podatek przy stawce 12%, skorzystaj z kalkulatora ryczałtu. Uwzględnia składkę zdrowotną i odliczenie 50% składki od przychodu.

Drugi element projektu: 15% powyżej 100 tys. zł (to dotyczy IT na 8,5%)

Ta zmiana dotyka programistów częściej niż 17% dla podmiotów powiązanych. Projekt zakłada, że przychody dziś opodatkowane stawką 8,5% byłyby objęte stawką 15% od nadwyżki ponad 100 000 zł - ale tylko u podatnika, który nie zatrudnia co najmniej jednego pracownika na pełny etat. Osobno projekt podnosi stawkę powyżej 100 tys. zł dla najmu na rzecz podmiotów powiązanych.

Dlaczego to ważne dla IT: nie każda usługa informatyczna ma 12%. Stawkę 8,5% stosują osoby, których usług fiskus nie uznaje za "związane z oprogramowaniem" - na przykład pomoc techniczna i helpdesk sprzętowy (PKWiU 62.02.30.0), szkolenia niezwiązane z konkretnym oprogramowaniem czy część doradztwa. Jeśli rozliczasz się na 8,5%, ta zmiana dotyczy Cię wprost.

Dziś, w 2026 roku, stawka 8,5% jest płaska - płacisz 8,5% od całego przychodu, niezależnie od progu 100 tys. zł (próg 8,5%/12,5% dotyczy obecnie tylko najmu, nie usług). Przykład dla przychodu 200 000 zł rocznie:

Tak jak 17%, ten element jest projektowany na 2027 rok i dziś nie obowiązuje. Zatrudnienie co najmniej jednego pracownika na pełny etat wyłączałoby wyższą stawkę.

Co robić teraz?

1. Rozliczaj się jak dotychczas. W 2026 roku dla usług programistycznych (PKWiU 62.01) obowiązuje 12%, niezależnie od odbiorcy faktury.
2. Nie podejmuj pochopnych decyzji o zmianie formy opodatkowania ani struktury firmy na podstawie projektu, którego nie ma w ustawie - zwłaszcza że w obecnej wersji 17% nie dotyczy zwykłych usług programistycznych. Formę opodatkowania zmieniasz i tak tylko od nowego roku (do 20 stycznia), więc na reakcję będzie czas.
3. Śledź losy projektu UD116. Jeśli zmiany zostaną uchwalone z terminem od 2027 roku, zaktualizujemy ten artykuł i nasze kalkulatory.
4. Porównaj formy opodatkowania. Jeśli nie masz pewności, czy ryczałt to dla Ciebie najlepszy wybór, zajrzyj do artykułu Ryczałt vs podatek liniowy 2026 i do przewodnika Ryczałt 12% dla programisty.

Najczęstsze pytania (FAQ)

Czy w 2026 roku obowiązuje stawka 17% ryczałtu dla podmiotów powiązanych?

Nie. W 2026 roku taka stawka nie obowiązuje. To rozwiązanie z projektu Ministerstwa Finansów (UD116), którego nie uchwalono ani nie opublikowano w Dzienniku Ustaw. Programista na ryczałcie świadczący usługi związane z oprogramowaniem (PKWiU 62.01) płaci w 2026 roku 12%, niezależnie od tego, czy fakturuje podmiot powiązany, czy niezależnego klienta.

Fakturuję własną spółkę z o.o. - czy zapłacę 17% zamiast 12%?

W 2026 roku nie. Co więcej, najnowsza wersja projektu UD116 (marzec 2026) zawęża 17% do umów najmu, dzierżawy i licencji praw (własności intelektualnej) zawieranych z podmiotem powiązanym, z wyłączeniem prac chronionych prawem autorskim. Zwykłe usługi programistyczne (PKWiU 62.01) świadczone własnej spółce nie wpadają w tę stawkę i pozostają przy 12%. Stawka 17% mogłaby dotyczyć dopiero sytuacji, w której zamiast usług licencjonujesz lub wynajmujesz spółce prawa.

Kiedy zmiany w ryczałcie mogą wejść w życie?

Pierwotnie projekt zakładał wejście w życie 1 stycznia 2026 roku, ale ten termin odpadł, bo ustawy nie uchwalono przed końcem listopada 2025 roku, a niekorzystnych zmian w podatkach rocznych nie wprowadza się w trakcie roku. Obecnie omawiany horyzont to 1 stycznia 2027 roku, ale to wciąż projekt, a nie ustawa, która już obowiązuje.

Co to jest podmiot powiązany przy ryczałcie?

W projekcie UD116 powiązanie definiuje się m.in. przez posiadanie co najmniej 5% udziałów lub praw w danym podmiocie, wzorem definicji z art. 23m ustawy o PIT. W praktyce chodzi o programistę, który jest wspólnikiem lub członkiem zarządu spółki z o.o. i jednocześnie wystawia jej faktury z własnej JDG.

Mam ryczałt 8,5% w usługach IT - czy zmiany z UD116 mnie dotyczą?

Tak, bardziej niż stawka 17%. Projekt UD116 zakłada 15% od nadwyżki przychodów ponad 100 000 zł dla usług dziś opodatkowanych stawką 8,5%, jeśli nie zatrudniasz co najmniej jednego pracownika na pełny etat. Rozwiązanie jest projektowane na 2027 rok i dziś nie obowiązuje - w 2026 roku płacisz 8,5% od całego przychodu, bez progu 100 tys. zł. Zatrudnienie pracownika na etat wyłączałoby wyższą stawkę.

---

Stan prawny: czerwiec 2026, na podstawie wersji projektu UD116 dostępnej w Rządowym Centrum Legislacji. Artykuł ma charakter informacyjny i nie jest poradą podatkową. Zakres projektu może się jeszcze zmienić; po ewentualnym uchwaleniu ustawy zaktualizujemy treść.